Autor Wątek: Scenopisarstwo, edycja i krytyka  (Przeczytany 1243 razy)

0 użytkowników i 1 Gość przegląda ten wątek.

Offline Mark Riddle

Scenopisarstwo, edycja i krytyka
« dnia: Wt, 05 Luty 2019, 23:37:42 »
Ktoś może spyta dlaczego nie w temacie ogólnym. Bo nie interesują mnie ogólniki tylko konkrety, a w tym przypadku konkretem jest podwórko polskich komiksów i polskich odbiorców/twórców.
  Powodem, dla którego o tym piszę, jest złe doświadczenie w zetknięciu z czymś co znacząca większość pomagdalenkowych "fachowców" śmie nazywać krytyką. Czyli przywalenie komuś kijem, a potem odwrót na z góry upatrzoną pozycję o nazwie krytyka/ironia. Na forum gildii jeszcze się z czymś takim nie spotkałem, przynajmniej czegoś takiego nie pamiętam. Forumowicze dysponują niesamowitą intuicją. W końcu tyle lat w komiksach. Czasem jednak odnoszę wrażenie, że brakuje niektórym odpowiedniego wachlarza słów. Stąd drugi powód, dla którego to piszę. Chęć ułatwienia czytelnikom prowadzenia krytyki, a twórcom być może uniknięcia błędów. Co mam nadzieję zaowocuje poprawą jakości na polskim podwórku.
  Mechanizmy, o których zaraz napiszę są wiedzą powszechną jednak rozsypaną po internecie i często w innym języku. Pozwoliłem sobie zebrać je w całość. Są one stosowane przy pisaniu książek, ale łatwo można je przetłumaczyć na komiks. Twórca będzie po prostu wiedział czego nie rysować i czego nie pisać w dymkach. Oczywiście nie będę nikogo na siłę przekonywał do korzystania z tych mechanizmów.

====================================================================

BŁĘDY

1- literówki,
2- podobne imiona*,
3- podobne umiejętności,
4- brak wiedzy na temat zawodów,
5- pomyłki w opisach technologii,
6- pomyłki w medycznych opisach,
7- pierdoły rozpisane na stronę (czasem na dwie, ale o tym później)*,
8- brak opisu dźwięku lub zapachów,
9- nadanie bohaterowi swojego imienia,
10- szablony, kopiowanie,
11- używanie tej samej konstrukcji zdania,
12- nie zamierzona zmiana w opisie między przeszłością a teraźniejszością,
13- zbyt długa pauza by opisać bohatera,
14- używanie więcej słów niż to konieczne,
15- nadmierne używanie imion (np w dialogach) i opisów,
16- zbyt częsta zmiana punktu widzenia bohaterów,
17- ukazywanie czynności codziennych,
18- opisywanie ubrania,
19- zbyt formalny dialog (dialog sprowadzający się do deklaracji wygłaszanych przez rozmówców, pozbawiony reakcji na słowa interlokutora)*,
20- przedstawienie zbyt wielu postaci,
21- brak znajomości epoki ze szczególnym uwzględnieniem obyczajowości,
22- opisywanie dymkami czegoś co zostało już narysowane lub powinno być narysowane,
23- brak znajomości anatomii, proporcji, perspektywy i gestu,
24- nudne kadrowanie*,
25- nieumiejętne korzystanie z konstrukcji zeszytu przy budowaniu atmosfery i próbie zaskoczenia czytelnika*,
26- nie rozumienie kolorów (to dla kolorystów)*,
27- nie każda metoda kolorowania pasuje do każdego tuszowania,

====================================================================

UZUPEŁNIENIE

pkt.2 - Czytamy horror, a tu do baru wchodzą Marek, Jarek i Darek. No i robi się wesoło zamiast strasznie.

pkt.7 - Chodzi o spadające widelce, kulające wiadra i pierdzenie w stołek. Rzeczy, które nic nie wnoszą.
           Postawiłem gwiazdkę przy tym punkcie bo znalazłem wyjątek. Ilustrowanie upływu czasu. Przykładem
           komiksu, który dobrze to ujmuje jest Batman#21 (the button).

pkt.19 - Na prośbę podaję przykład:
           "Cześć Jacku. Jak się masz?"
           "Cześć Wacku. Mam się dobrze, a jak Ty się masz?"
           "Nie mam na co narzekać."
            By uniknąć takich pomyłek wystarczy obserwować ludzi na ulicy jak rozmawiają.

pkt.24 - Ten punkt rzeczywiście wymaga sprecyzowania. Kształt i pozycjonowanie kadrów ulegają
             sprecyzowaniu. Pojawiło się nawet ćwiczenie gdzie w pustych kadrach przekazujemy nastrój z
             pomocą samego gestu (komiks "Unflattening" by Nick Sousanis). Czy idzie to w dobrym kierunku?
             Czas pokaże. W każdym razie mówi się o tym coraz częściej.

pkt.25 - Teraz dopiero napiszę coś niesamowitego. KOMIKS MA STRONY! Krótka pauza... już?
             To teraz ćwiczenie. Proszę otworzyć jakiś komiks (może też być książka lub zeszyt).
             Mamy dwie strony. Lewa i prawa. Chcemy zbudować atmosferę tak by na końcu czymś
             zaskoczyć. Zaczynamy na prawej stronie tak by czytelnik musiał przewrócić kartkę na drugą stronę,
             bo tam będzie kulminacja. Gdybyśmy zaczęli na lewej stronie to kulminacja byłaby po prawej, a to
             jest spoiler. No chyba, że ktoś rysuje po japońsku to wtedy odwracamy zasadę.

pkt.26 - Jeśli wybieramy kolorowanie to automatycznie czynimy kolor częścią kompozycji. Kolorem można
             opowiedzieć historię. I tak niebieski to śmierć, chłodna kalkulacja, bezduszność, cybernetyka.
            Czerwony to życie, początek, przewaga, pewność siebie, siła. Na koniec zielony to choroba, słabość,
             rozkład, trucizna.               

====================================================================

KRĘGOSŁUP SCENARIUSZA



POCZĄTEK

Silny początek reprezentujący całą historię. Interesująca lokacja (np. historyczna) lub data. Okoliczności w jakich znalazł się bohater. Uniwersalne pytanie. Stworzenie konfliktu dla bohatera. Ukazanie problemów bohatera. Początek zajmuje do 2% scenariusza czyli 1-3 stron. Powinien być czymś na zasadzie audycji dla aktora, po której czytelnik powie "aha, czyli tak to będzie wyglądało". Silnym początkiem dysponuje np. Transformers: the movie (1986r). Wiemy po nim, że będzie bardzo dużo umierania.

PIERWSZY PUNKT FABUŁY

Punkt bez odwrotu. Bohater nie może dłużej unikać konfliktu (jeśli wymyślono go na początku).

ŚRODEK

Zmiana zasad postępowania w stosunku do początku. Obrót zdarzeń w innym kierunku. Do tego momentu bohater nie powinien znać celu głównego. Jeśli go zna to tutaj należy skomplikować fabułę.

DRUGI PUNKT FABUŁY

Drugi punkt bez odwrotu kierujący w stronę zakończenia. Informacja pomagająca osiągnąć cel (niełatwo). Sporo prób przed osiągnięciem celu. Przyspieszenie w stronę celu. Zdobycie sojuszników. W zależności od stylu w jakim piszemy drugi punkt fabuły pojawia się w innych miejscach. W kinie akcji będzie prawie przy końcu, bo przecież nie chcemy 20 km przed końcem wiedzieć czy i jak antagonista zostanie pokonany. Romanse bywają subtelniejsze.

KONIEC

Samodzielne działanie bohatera. Osobiste poświęcenie. Zakończenie możliwe po wykorzystaniu wcześniej zdobytych informacji lub sojuszników. Umiarkowane zwycięstwo. Osiągnięcie celu lub nie. Wielka walka lub drama. Nie przeciągać zakończenia i nie przyspieszać. Koniec stanowi 2% fabuły. Zakończenie nie powiązane z wcześniejszymi porażkami.

MINI PUNKT FABUŁY

Przypomnienie w negatywny sposób o powadze sytuacji. Obecność przeciwnika. Podwyższenie stawki.
Innymi słowy jest to moment antagonisty.

REAKCJA

Dylemat co trzeba naprawić. Problem z ruszeniem do przodu. Emocjonalna reakcja na proakcję. Proszę zwrócić uwagę, że to co napisałem o reakcji na proakcję nie pokrywa się ze schematem, który podałem. Z braku miejsca jest on ustawiony jedynie pod protagonistę. Zasada jest prosta. Tam gdzie protagonista ma reakcję na tym samym odcinku, antagonista ma proakcję i vice versa. Antagonista nie śpi gdy przebywamy w towarzystwie protagonisty (patrz mini punkt fabuły). Tańczą tak ze sobą między głównymi punktami aż do końca. Reakcja nie zawsze jest potrzebna.

PROAKCJA

Krok w stronę osiągnięcia celu (najlepiej samodzielnie). Sporo pomyłek na początku.



Dlaczego tyle punktów wokół środka fabuły? Bo w okolicy środka zazwyczaj robi się nudnawo. Trzeba czytelnikowi dać jakieś zajęcie.

===================================================================

CEL GŁÓWNY

Cel (lub wiele celów pobocznych prowadzących do celu głównego). Jeśli celu nie ma należy podać powód jak najszybciej. Im szybciej bohater ma cel tym lepiej. Ma to związek z reakcją i proakcją.

KONFLIKT

Przeszkadza na drodze do celu (część proakcji). WAŻNE! - połączenie między przeszkodą, a osiągnięciem celu. Konflikt powinien mieć realny wpływ na (nie)osiągnięcie celu.

KONSEKWENCJA

Zmienia kierunek postępowania doświadczeniem, informacją lub zmianą percepcji. Może być przyczyną nowego konfliktu lub nawet reakcji łańcuchowej.

INTROSPEKCJA

Źródło emocjonalnej reakcji (gadanie, myślenie). Jeśli postać nie reaguje to wyjaśnić od razu dlaczego. Wyraźne wnioski. Tutaj dylemat jest przeszkodą w osiągnięciu celu. Niezgoda w grupie. Myślenie + podróż.

===================================================================

PROTAGONISTA

Cel i motywacja. Aktywny w stronę celu (niekoniecznie skutecznie). Przeszkadzać w osiągnięciu celu. Dużo wewnętrznej siły by przezwyciężyć okoliczności. Wada przeszkadzająca w osiągnięciu celu (np doświadczenia z przeszłości). Logiczny i sensowny. Realistyczny wygląd. Zbalansowane relacje z otoczeniem (nie każdy będzie mu przychylny). Zbalansowane umiejętności (obszary, w których jest silny i takie, w których jest słaby). Styl życia związany z fabułą. Przeszłość logicznie powiązana z teraźniejszością.

ANTAGONISTA

Podobnie jak protagonista, antagonista ma swój cel i do niego zmierza w logiczny sposób. Jego obecność można przedstawiać na wiele sposobów. Notka z okupem, pomocnik lub on sam. Nie powinien jednak znikać (przynajmniej przed końcem). Antagonista jest także odpowiedzialny za rozwój protagonisty. Jego postać zatem powinna być rozwinięta przynajmniej tak dobrze jak postać protagonisty.

ROZWÓJ POSTACI

Na dwa sposoby. Rozciągnięty na wiele części lub seria rozwojów niezależnych od siebie. Rozwój w oparciu o zmianę przekonań, a nie wad. Zmiany z wiekiem. Lokacji. Trauma. Różne wyzwania. Zmiany w rządzie i społeczności. Przeciwnik zmienił taktykę. Charakter oparty na wierzeniach, nie na wadach.

GŁOS POSTACI

Przeszłość. Otwartość emocjonalna. Poziom edukacji. Doświadczenie (np w pracy). Punkt widzenia (optymista, pesymista lub realista). Okres urodzenia (slang).

EMOCJE

Generalnie staramy się ukrywać nasze emocje. Okazywanie uczuć nie jest złe. Jeśli już decydujemy się na to, to ukazujemy wiele różnych zamiast jednej. Jednak w dłuższej perspektywie, to jak bohater postrzega świat czy jak myśli, waży więcej niż pokazywanie emocji.

ARCHETYPY

Protagonistę i Antagonistę już znamy. Oprócz nich jest jeszcze kilku, którzy mogą się przydać (choć nie muszą). Są nimi:

-Przyboczny/Sidekick- Pojawia się w wielu, różnych formach. Od najlepszego przyjaciela przez współwinnego, pracownika lub członka rodziny. Przyboczny jest lojalny wobec protagonisty. Jest mu po drodze z głównym celem protagonisty, różni się jednak od protagonisty bardzo wyraźnie. Niezależnie od tego czy różnice są dobre czy złe, mają podkreślić miejsca rozwoju protagonisty.

-Sceptyk- Według tego modelu każdy charakter ma swoje przeciwieństwo, które pozwala autorowi naszkicować ważne kontrasty i nadać głębi kompozycji. Tak jak antagonista jest przeciwieństwem protagonisty, sceptyk jest przeciwieństwem przybocznego. Sceptyk jest...sceptyczny (nie, naprawdę). Jest kimś kto wątpi praktycznie we wszystkie wybory protagonisty. Najczęściej jest po stronie protagonisty lecz w kwestiach jego wyborów jest bardziej pesymistą niż optymistą. Sceptyk może pełnić funkcję "lampki ostrzegawczej" (czasem na korzyść protagonisty), najczęściej  jednak po to by wykazywać dlaczego coś nie zadziała niż zadziała.

-Strażnik- Jest to klasyczny archetyp znany jako mentor. Najczęściej ilustrowany jako siwy starzec, lecz może przyjąć inne formy. Wszystko od dziecka przez zwierzę do pozornego głupca. Jest nauczycielem lub pomocnikiem. Strzeże protagonistę na jego drodze do celu. Wskazuje (lub czasami tylko próbuje wskazać) właściwą drogę. Jest moralnym standardem, wedle którego czytelnik będzie oceniał protagonistę jak i antagonistę. Naprzemiennie wspiera lub nie pomysły protagonisty w zależności od jego osi moralności.

-Kontagonista- Spowalnia lub wabi protagonistę na złą drogę. Kontagonista kontrastuje ze strażnikiem ponieważ ostatecznie (umyślnie lub nie) spowalnia protagonistę. Różni się od antagonisty bo nie stoi bezpośrednio w konflikcie z głównym celem protagonisty. Kontagonista może w ogólnym rozrachunku stać po stronie protagonisty lecz wpływa na niego w taki sposób by ten wycofał się z walki z antagonistą lub wybrał złą drogę do osiągnięcia celu.

-Rozsądek- Jak sama nazwa sugeruje rozsądny charakter pojawia się w historii jako głos logiki. Jest to osoba fundamentalnie logiczna, podejmująca decyzje w oparciu o logikę, nie emocje. Jest to ktoś kto postępuje logicznie, niezależnie od protagonisty, a jego logika wpływa (pozytywnie lub negatywnie) na wybory protagonisty.

-Emocje- Jak łatwo się domyślić emocjonalny jest przeciwieństwem rozsądku. Jest to ktoś fundamentalnie emocjonalny, kto podejmuje decyzje w oparciu o emocje, nie logikę. Może być negatywnie emocjonalny (gniew), pozytywnie (współczucie) bądź jedno i drugie. Jest to ktoś kto postępuje emocjonalnie, niezależnie od protagonisty, a jego emocje wpływają (pozytywnie lub negatywnie) na wybory protagonisty.

-Źródło miłości- I na koniec źródło miłości. Jest to archetyp znajdujący się w ogromnej większości historii. Rzadko się o nim wspomina, ponieważ praktycznie bez wyjątków wpisuje się on, w któryś z archetypów wymienionych wyżej. Źródło miłości warte jest jednak osobnego wyjaśnienia ze względu na swoją wagę w historii oraz kilku innych różnic. Jest to osoba, w której protagonista się zakocha (ze wzajemnością). Osoba, która jest katalizatorem na wewnętrznej, zewnętrznej (lub obu) drodze protagonisty. Źródło miłości na przemian wspiera bądź podnosi protagonistę, zależnie co jest w danej chwili potrzebne by pchnąć protagonistę na przód.

Powody, dla których czytelnik może nie przepadać za postacią/postaciami.

 Twórcy często myślą, że by czytelnikowi zależało na jakiejś postaci należy ją uczynić "lubialną". Nagle postać zaczyna pomagać bezdomnym, ustępuje miejsca babci czy zdejmuje kotki z drzew. Po czym otrzymują efekt odwrotny. Postać staje się mało przekonująca i czytelnikowi zwisa.
 Mamy kilka przykładów, że to nie tędy droga np. LOBO lub Deadpool. Chęć przypodobania się wszystkim jest najczęstszym powodem popełniania tego błędu, a wiemy, że nie da się wszystkich zadowolić. Są tacy, którzy nie lubią nawet Kubusia puchatka.

1. Nieumiejętne i/lub niekompletne przekazanie osobowości. Twórca wie wszystko na temat postaci lecz nie umie tego przerzucić na papier. Zaleca się nabranie dystansu i pomoc osoby trzeciej. Dać tej osobie kilka stron komiksu do przeczytania. Niech się wypowie na temat osobowości. Jeśli jesteśmy mało odporni na krytykę,a nabranie dystansu nie pomogło, zalecana jest również pielucha.

2. Opisywanie cech osobowości zamiast ich pokazywanie (zwłaszcza tych pozytywnych). Jeśli postać nie lubi znęcania się nad słabszymi to zamiast pisać o tym należy dać mu scenę (lub dwie) gdzie ratuje kogoś przed łobuzem. Opisywanie/pokazywanie cech, których postać nie ma.

3. Pokazywanie jedynie negatywnych cech nie wyjaśniając dlaczego postać je ma. Gdy postać zaczyna się nieciekawie zachowywać (np. zaczyna się czegoś bać) można krótką retrospekcją wyjaśnić dlaczego. Nie pokazywać całej przeszłości.

4. Nie pokazywanie czego postać chce od życia. Co by zmieniła w swoim życiu. Innymi słowy spełniona postać, która żegluje przez życie może nie być ciekawa.

5. Nie przedstawianie przeszkód. Brak przeszkód to brak konfliktu. I za chwile będzie, że postać zbyt łatwo osiąga cel.

6. Postać jest zbyt stereotypowa. Oczywiście można taką postać stworzyć, ale wtedy należy umieścić ją w nietypowych sytuacjach.

7. Nie ukazywanie wrażliwych informacji sytuacyjnych. Pokazywanie co postać czuje w danej chwili i/lub jak działają jego/jej zmysły ułatwia czytelnikowi postawienie się w miejscu postaci.

===================================================================

ŚWIAT

Przestrzegaj zasad, które ustaliłeś/łaś. Jeśli chcesz zmienić zasadę to wyjaśnij to na początku. Gdyby ktoś jednak zapomniał wyjaśnienia to jest możliwość uniknięcia, nadlatującego ze strony krytyki, ciosu w szczenę. Zaskoczony bohater (jedyny wyjątek!).Przykładem może być możliwość korzystania z jakiejś super broni jedynie przez pewną grupę ludzi. No i nagle protagonista zaczyna z niej korzystać mimo, że nie należy do wcześniej wspomnianej grupy. Po prosu zostawmy go zdziwionego. Próby wyjaśnienia mogą wywołać lawinę nowych pytań. Unikać zasad zbyt statycznych. Otoczenie powinno często ewoluować (jedzenie, moda, poglądy). Pamiętać o konsekwencjach!

BIBLIA TWORZENIA ŚWIATA

Jest ona obszerna. Zaleca się korzystanie jedynie z tych zasad, które pojawią się w fabule. Wypadałoby również posiadać przynajmniej podstawową wiedzę na temat, niektórych z nich np. zawodów, opisów medycznych czy klimatu (jeśli z nich korzystamy).

ŚWIAT NATURY

-ciała niebieskie (gwiazdy, słońca, księżyce, planety),
-oceany i/lub główne zbiorniki wodne,
-góry i drzewa oraz inne znaczące elementy krajobrazu,
-rośliny powszechne,
-rośliny rzadkie,
-rośliny trujące i/lub medyczne,
-zwierzęta/bestie powszechne,
-zwierzęta/bestie rzadkie

LOKACJE

-naturalne formacje,
-zabytki,
-rządowe struktury/zamki,
-dworce kolejowe/autobusowe, lotniska, metra, platformy startowe, autostrady,
-sklepy/markety,
-domy/apartamenty,
-kraje, stany, miasta, planety,

PODRÓŻOWANIE

-ograniczenia na podróż,
-lokacje niebezpieczne,
-lokacje luksusowe/turystyczne,
-imigracja/emigracja,
-czas podróży między lokacjami,
-powszechne metody transportu,
-koszty podróży

ARCHITEKTURA I INFRASTRUKTURA

-powszechne materiały budowlane,
-drogie materiały budowlane,
-wygląd i wzorzec typowych domów,
-wygląd i wzorzec drogich domów,
-wygląd i wzorzec typowych sklepów,
-ulice i chodniki (płytki, kostki, bród, etc.),
-dostępność węzłów sanitarnych, kanałów, ścieków,
-usuwanie śmieci,
-dystrybucja energii,
-rodzaje pochówków

MEDYCYNA

-wyleczalne choroby,
-niewyleczalne choroby,
-powszechne choroby,
-rzadkie choroby,
-dostępność medycyny,
-koszt medycyny,
-średnia długość życia,
-legalne narkotyki/mikstury/substancje,
-nielegalne narkotyki/mikstury/substancje

PROFESJE

-powszechne profesje,
-mniej powszechne profesje,
-rzadkie profesje,
-zakazane profesje oraz ograniczenia związane z płcią/rasą/gatunkiem/wykształceniem,
-bezrobocie

EKONOMIA

-dystrybucja dóbr,
-styl życia klasy średniej,
-styl życia biedoty,
-styl życia bogatych
-system monetarny/wymiany

HISTORIA

-główne wydarzenia światowe,
-główne wojny,
-główne katastrofy naturalne,
-era cywilizacji,
-poprzedni władcy/przywódcy,
-niedawne kulturowe zmiany

ODZIEŻ

-tanie materiały,
-drogie materiały,
-moda klasy niskiej,
-moda klasy średniej,
-moda klasy wyższej,
-płciowe różnice w ubiorze,
-regionalne różnice w ubiorze,
-kulturowe i gatunkowe różnice w ubiorze

ŻYWNOŚĆ

-żywność podstawowa,
-żywność luksusowa,
-dostępność żywności,
-lokalne/regionalne potrawy

ROZRYWKA

-sporty profesjonalne,
-sporty szkolne/hobbystyczne,
-gry planszowe/karciane,
-style muzyczne,
-powszechne instrumenty,
-powszechne motywy i tematyka fikcji,
-rządowe/prawne/regionalne restrykcje w filmie, sztukach, książkach, muzyce,
-koszty gier sportowych/planszowych, filmów, instrumentów, książek, etc.

PRAWO

-system prawny,
-drobne przestępstwa,
-ciężkie przestępstwa,
-wpływ prawa na życie codzienne,
-powszechne wyroki za przestępstwo (więzienie, prace społeczne, egzekucje, etc,),
-zachowanie policji, mundur, praktyki, uprawnienia,
-więzienne warunki,
-opinia publiczna w temacie wykonywania prawa

POLITYKA

-partie polityczne,
-przywódca/król/królowa/prezydent/premier,
-prominentni przedstawiciele sądu/rządu,
-tajne służby rządowe i/lub pozarządowe,
-opinia publiczna w temacie władcy/rządu

MAGIA

-czary powszechne,
-czary rzadkie,
-czary zabronione,
-powszechne magiczne zdolności,
-rzadkie magiczne zdolności,
-zabronione magiczne zdolności,
-powszechne eliksiry,
-rzadkie eliksiry,
-zabronione eliksiry,
-powszechność występowania użytkowników magii,
-magiczna ochrona społeczności,
-wymagania konieczne do korzystania z magii

TECHNOLOGIA

-dostępność technologii,
-możliwości technologiczne,
-technologia wojskowa,
-technologia w przemyśle rozrywkowym,
-technologia w przemyśle energetycznym,
-technologia w transporcie

RELIGIA

-główne religie,
-dynamika między religijnymi grupami,
-miejsca kultu,
-święta kościelne,
-moralność i wierzenia,
-pochodzenie religii,
-powszechność występowania religii,
-rozdział lub brak rozdziału kościoła od państwa

RODZINA

-typowy wiek ożenku,
-średnia ilość dzieci,
-typowa struktura rodziny,
-stosunek do dzieci,
-stosunek do romantyzmu,
-opieka starszych członków rodziny (w domach lub domach starości),
-opieka nad dziećmi (tradycyjna rodzina, opiekunka, szkoła z internatem),
-podział obowiązków ze względu na płeć (lub brak takiego podziału),
-podział obowiązków rodzinnych ze względu na kolejność urodzin (spadek, profesja)

JĘZYK

-pierwszy/główny język,
-regionalny/drugi język,
-powszechność występowania wielojęzykowych społeczności,
-potoczne zwroty, slang, wulgaryzmy

RASY I GATUNKI

-dominujące/główne rasy i/lub gatunki,
-mniejszości rasowe i/lub gatunkowe,
-dynamika międzyrasowa i/lub międzygatunkowa,
-kulturowe różnice między rasami i/lub gatunkami,
-podobieństwa rasowe i/lub gatunkowe

POGODA

-typowa pogoda,
-nietypowa pogoda,
-pory roku (bądź ich brak),
-ubiór na każdą porę roku,
-ogrzewanie i klimatyzacja w domach

POMYSŁ

Pomysł nie jest gwarantem "sukcesu". Mogą nim być ciekawy bohater, świat, sposób pisania czy interesująca fabuła. Ludzie często rozmawiają o różnicach między pomysłem, a fabułą. Zwłaszcza w świecie "anglosasów" gdzie jedno to "premise", a drugie to "plot". Polski jest logicznym językiem więc różnice widać od razu, ale na wszelki wypadek to napiszę. POMYSŁ: Harry Potter, chłopiec uczęszczający do szkoły magów. FABUŁA: Walka Harrego Pottera z Voldemortem przez całą serię. Pomysł jest jakby przynętą, która ma zainteresować potencjalnego czytelnika. Fabuła natomiast jest drogą, po której pomysł się porusza. Czy istnieją dobre/złe pomysły? Przykładem złego pomysłu może być mordobicie, sceny erotyczne lub wulgaryzmy w komiksach dla dzieci. Czy korzystanie z tego samego pomysłu to plagiat? Nie, ale z tej samej fabuły już tak. Przykład pomysłu. Dzieci przeniesione do magicznej krainy, superbohater, katastrofa lotnicza. W każdym z tych przykładów mamy pierdylion tytułów. Pamiętaj! Słaby pomysł można wyprostować dobrą fabułą, bo słaba choćby z najwspanialszym pomysłem polegnie. Taki mały prztyczek.. pomysły mają nawet dzieci  ;)

PISANIE

Pisać z intencją emocjonalną. Pierwsza lub trzecia osoba. W przypadku komiksu intencja ta znajdzie ujście poprzez dymki postaci bądź narracji, ale najczęściej ilustracje. Edytuj własną pracę. Znajomość konstrukcji czyli przynajmniej tego co tu napisano. No i na koniec... wyluzuj  ;)

===================================================================

EDYTOWANIE

Ta czynność należy do niefajnych lecz koniecznych. Często jednak ludzie podchodzą do tego niewłaściwie. Zaczynają od szerszej perspektywy schodząc od razu do coraz mniejszych detali co kończy się pogubieniem w fabule. Żeby uniknąć takiego zaplątania i ułatwić cały proces wystarczy podzielić go na dwie części. SZKIC i REWIZJA.
  Szkic najczęściej wykonywany na początku (choć nie zawsze). Jest to ogólny wgląd w fabułę. Czy jest konflikt, czy postaciom udało się osiągnąć cel. Jedna scena --> dwa, trzy zdania, druga scena --> dwa, trzy zdania, itd. Nie zagłębiać się w szczegóły na tym etapie.
  Rewizja jest to spis problemów, które chcemy rozwiązać. Na przykład uporządkowana lista postaci i ich problemów, charakterów, dialogów. Zacząć o tych spraw, których jesteśmy świadomi, a później przejść do szukania tych, których nie jesteśmy. Nie zwracamy tu uwagi na styl czy technikę pisania, a jedynie rzeczy, które mają wpływ na fabułę. Po odnalezieniu wszystkich problemów pod każdym umieścić rozwiązanie. Po utworzeniu takiej listy będziemy mieli świadomość tego, gdzie rozwiązania się pokrywają lub wpływają znacząco na fabułę.

STYL A TECHNIKA PISANIA

Styl to nic innego jak sposób pisania. Mamy cztery style. Informacyjny, opisowy, propagandowy i narracyjny (gawędziarski). Nawet gdyby ktoś nie znał tych stylów to i tak z automatu pisałby w tym ostatnim.

Technika pisania z kolei to metoda zwracania uwagi czytelnika. Wszelkie "haczyki" mające go zainteresować. Czyli większość tego co tu napisałem.

===================================================================

Jeśli są jakieś zastrzeżenia i wątpliwości to śmiało pisać i pytać. Będziemy uzupełniać i odpowiadać.
« Ostatnia zmiana: So, 06 Kwiecień 2019, 22:31:56 wysłana przez Mark Riddle »
Nie jestem uparty tylko konsekwentny.

Offline LordDisneyland

Odp: Scenopisarstwo, edycja i krytyka
« Odpowiedź #1 dnia: Śr, 06 Luty 2019, 00:08:52 »
Dodałbym "brak znajomości epoki ze szczególnym uwzględnieniem obyczajowości" - rażące, gdy mamy do czynienia z książką/komiksem historycznym.
Do pkt 19- "dialog sprowadzający się do deklaracji wygłaszanych przez rozmówców, pozbawiony reakcji na słowa interlokutora"
 ;)
« Ostatnia zmiana: Śr, 06 Luty 2019, 00:12:07 wysłana przez LordDisneyland »

Offline Mark Riddle

Odp: Scenopisarstwo, edycja i krytyka
« Odpowiedź #2 dnia: Śr, 06 Luty 2019, 00:31:37 »
Dodane.

Jutro parę drobiazgów do błędów oraz kręgosłup scenariusza.
Nie jestem uparty tylko konsekwentny.

Offline isteklistek

Odp: Scenopisarstwo, edycja i krytyka
« Odpowiedź #3 dnia: Śr, 06 Luty 2019, 11:19:18 »
Ciekawy temat, ale wydaje mi się, że jest za dużo czystej teorii. Jeżeli to ma działać, to warto by podać przykłady, gdzie coś takiego jest, albo jak ten błąd wygląda. Nie mam problemu z wyłapaniem literówki, ale już np. pkt. 19, 24 są dla mnie trochę skomplikowane, bo tutaj jest kwestia oceny, dlatego, co dla jednego jest nudne dla drugiego może wydawać się ciekawe. Jak rozumiem ta lista będzie dłuższa, a opisywane błędy będą bardziej techniczne, więc przydało by się kilka słów wyjaśnienia odnośnie ich powstawania i jak ich unikać.

Czy w tych punktach nie miesza się zasady poprawnego pisania z techniką pisania? Wydaje mi się, że to są dwie różne sprawy.

Offline Mark Riddle

Odp: Scenopisarstwo, edycja i krytyka
« Odpowiedź #4 dnia: Śr, 06 Luty 2019, 12:13:22 »
Oczywiście wszystko zostanie uzupełnione/sprecyzowane tak jak pisałem na początku. Mam niestety uszkodzoną klawiaturę , gdzie dwa guziki nie działają. Jest to usterka fabryczna lenovo, która wyskoczyła po gwarancji. Zatem skaczę między zwykłą a dotykową klawiaturą. Proszę o cierpliwość.

Jeśli chodzi o mieszanie zasad. Każda ma swój punkt więc nic się nie miesza. Ludzie rozumieją (mam nadzieję) różnicę między literówką, a nie pisaniem czegoś czego nie trzeba pisać.
Nie jestem uparty tylko konsekwentny.

Offline Mark Riddle

Odp: Scenopisarstwo, edycja i krytyka
« Odpowiedź #5 dnia: Pt, 08 Luty 2019, 14:25:15 »
Ok, widzę że rzeczywiście przydałby się trochę więcej przykładów. O edytowaniu też wypadałoby napisać. Zatem uzupełniania ciąg dalszy. Mirinda + "I've Had The Time of My Life"  8)
Nie jestem uparty tylko konsekwentny.

Offline LordDisneyland

Odp: Scenopisarstwo, edycja i krytyka
« Odpowiedź #6 dnia: So, 09 Luty 2019, 01:53:31 »
Melduję się z propozycjami ;)

Rozrywka- wydaje mi się, że wypadałoby uwzględnić hazard i podział na rozrywki legalne/nielegalne [np. rada miasta zezwala na walki kogutów i ich obstawianie kontrolowane przez radnych, ale na hazardowe szczucie Murzynów psami już nie]

Medycyna- tutaj z kolei dodałbym najczęstsze przyczyny zgonów oraz średnią długość życia.
Społeczeństwo złożone z gówniarzy, którzy wszystkich po trzydziestce skłądają bogom w ofierze, a sami umierają wskutek promieniowania w starych kopalniach gumisiów jest skrajnie różne od świata ludzi sztucznie podtrzymywanych przy życiu kilkaset lat, bo ich na to stać.
Przydałoby się również przemyśleć temat lokalnych używek i uzależnień, wraz ze stopniem ich rozpowszechnienia.

No i do szufladki "Świat natury" przydałoby się dodać "Kataklizmy".


PS- skoro masz w dziale rodzinnym stosunek do romantyzmu, wypada dodać stosunek do rozmnażania .



Offline kaczogród

Odp: Scenopisarstwo, edycja i krytyka
« Odpowiedź #7 dnia: So, 09 Luty 2019, 09:53:19 »
Cytuj
17- ukazywanie czynności codziennych,
Dlaczego uważasz to za błąd? Czy nie lepiej by było napisać by unikać zwykłego/prostego/mało wciągającego/zwyczajne pisania o czynnościach codziennych ? Czy odcienie szarości codziennych wydarzeń nie jest interesującym motywem do opowiedzenia obrazem i tekstem ? Oczywiście w rozsądnych dawkach.
« Ostatnia zmiana: So, 09 Luty 2019, 09:56:06 wysłana przez kaczogród »
,,le monde est absurde"

Offline Mark Riddle

Odp: Scenopisarstwo, edycja i krytyka
« Odpowiedź #8 dnia: So, 09 Luty 2019, 11:17:55 »
Cytuj
rozrywki legalne/nielegalne
Tam jest punkcik "rządowe restrykcje".


Cytuj
średnia długość życia
Dobry pomysł.
 
Cytuj
Przydałoby się również przemyśleć temat lokalnych używek
Jest to ujęte w dwóch ostatnich punktach medycyny.


Cytuj
kataklizmy
Nie są one chyba częścią krajobrazu, jak myślisz? Są to potężne zjawiska. Umieszczono je w dziale historii.


Jeśli chodzi o uzależnienia i najczęstsze przyczyny zgonów. To już jest część fabuły. Można oba te zjawiska ze sobą połączyć, co nam się przypadkiem udało odpowiadając na Twoją prośbę  :)


Romantyzm i rozmnażanie. Tak czułem, że zbyt topornie to ująłem. Chodziło o miłość romantyczną czyli pląsy i smeranie po noskach. Stosunek do rozmnażania to nic innego jak stosunek do rodziny (rodzić --> rodzina), który zostanie ślicznie wyjaśniony fabułą, po wykorzystaniu punków z działu rodzina.


@kaczogród - Większość odbiorców uznaje takie sprawy za nudne/niepotrzebne. Zwłaszcza w kinie akcji czy przygodowym. Ludzie po całym dniu szarówki potrzebują paliwa na następny taki dzień. Wystarczy posłuchać piosenek z PRL'u. Były dość radosne i mówiące o ucieczce od szarości. Oczywiście ta zasada nie jest monolitem. Jeśli na warsztat weźmiemy jakąś mentalną przypadłość jako koncept, to wtedy siłą rzeczy będzie trzeba pokazać życie codzienne takiego delikwenta. W większości przypadków jednak, ukazywanie czynności codziennych nie jest wskazane.
« Ostatnia zmiana: So, 09 Luty 2019, 11:36:48 wysłana przez Mark Riddle »
Nie jestem uparty tylko konsekwentny.

Offline Mark Riddle

Odp: Scenopisarstwo, edycja i krytyka
« Odpowiedź #9 dnia: So, 06 Kwiecień 2019, 17:38:33 »
Archetypy dopisało.
Nie jestem uparty tylko konsekwentny.